بنام خدا




طویل دراز

''طوی دراز ((طویل دراز)) یکی از روستاهای شهرستان دشتی بوده که سوابق تاریخی آن به قبل از اسلام باز می‌گردد. [[ایجاد چشمه‌های آب در دل سنگ‌های کوه که نیاز به ابزار پیشرفته دارد از بقایای دوران گذشته‌است وجود چاهای درون زمین در داخل کوه که مدخل ورودی یک مجموعه سکونتی است وهمچنین وجود یک تونل کنده کاری شده که هنوز مشخص نشده‌است انتهای آن تا کجا است و همچنین وجودکوزه‌های سفالی در بالای یکی از تخته‌های کوه که بر اثر مرور زمان و عدم توجه به آن شکسته شده‌است.حکایت اززندگی افرادی باتوان فوق العاده در آن منطقه در قبل از اسلام بوده‌است]]'''
این روستا ابتدا در دل کوه پای یک کوه تخته مانند که آن را پی تهته می‌گفته‌اند، قرارداشته و پس از افزونی جمعیت و بوجود آمدن شروع جنگ داخلی بین عبدالله  محمد و خواهر زاده اش حیدر حسین عبد علی حسین محمد درحدود پانصد سال پیش و کشته شدن آن دو نفر دودستگی ایجاد شده وعده‌ای به روستای فقیه احمدان نقل مکان کرده که درهمان نزدیکی بیرون کوه و شمال شرقی  قرارداشت که فرزندان میدر حسین عبدعلی حسین محمد و طرفدارانش (نوچه‌هایش)بوده‌اند که روستا راازساکنینش (احمدابوالقاسم وموالیانش) بزورجنگ گرفته‌اند ودستهٔ دیگر که فرزندان حیدر حسین عبدعلی و تبارش بوده‌اند طوی دراز جدید را دربیرون پای کوه جنوب شرقی روستای  سابق پایه گزاری کرده‌اند. و ظاهرا برادر دیگرشان عبدعلی حسین عبدعلی با خانواده به باغ حاتم که در شرق طوی دراز کنونی واقع است و در حال حاضر به باغ علی باقر معروف است رفته‌است.طوی دراز در پای کوه از غرب به شرق ساخته شده‌است در واقع ابتدا خانه‌های غربی ساخته شده‌است و سپس بصورت نواری به سوی شرق که نخلستان خرما است گسترش یافته‌است.'''

طویل دراز

طَویل دراز (‌طُوی دراز) یکی از روستاهای شهرستان دشتی در استان بوشهر است.

موقعيت
روستای طویل دراز در حدود ۳۰ کیلومتری جنوب غربی شهر خورموج مرکز شهرستان دشتی قرار دارد، مجهز به جادهٔ اسفالته، آب شرب و برق سراسری و مخابرات می‌باشد.


جمعيت
اين روستا دارای ۷ خانوار با ۲۰ نفر جمعیت می‌باشد. (جمعيت سابق آن ۴۲۰ نفر با ۷۰ خانوار بوده است)



تاريخچه
این روستا ابتدا در دل کوه پای یک کوه تخته مانند که آن را پی تهته می‌گفته‌اند، قرار داشته و پس از افزونی جمعیت و بوجود آمدن شروع جنگ داخلی عده‌ای به روستای فقیه احمدان نقل مکان کرده که در همان نزدیکی بیرون کوه و شمال شرقی قرار داشت. طوی دراز جدید در بیرون پای کوه جنوب شرقی روستای سابق پایه گزاری شد. بعضي ساكنين قديم به باغ حاتم که در شرق طوی دراز کنونی واقع است و در حال حاضر به باغ علی باقر معروف است رفته‌اند. طوی دراز در پای کوه از غرب به شرق ساخته شده‌است در واقع ابتدا خانه‌های غربی ساخته شده‌است و سپس بصورت نواری به سوی شرق که نخلستان خرما است گسترش یافته‌است.


آثار باستاني
سابقه تاریخی طويل دراز به قبل از اسلام باز می‌گردد. ایجاد چشمه‌های آب در دل سنگ‌های کوه که نیاز به ابزار پیشرفته دارد از بقایای دوران گذشته‌است وجود چاهای درون زمین در داخل کوه که مدخل ورودی یک مجموعه سکونتی است و همچنین وجود یک تونل کنده کاری شده که انتهای آن مشخص نشده‌است و همچنین وجود کوزه‌های سفالی در بالای یکی از تخته‌های کوه که بر اثر مرور زمان و عدم توجه به آن شکسته شده‌است حکایت از زندگی افرادی باتوان فوق العاده در آن منطقه در قبل از اسلام بوده‌است.


طویل دراز در منابع قديمي
طَويل دراز، دهی از دهستان چغابور بخش خورموج شهرستان بوشهر در ۳۰هزار گزی جنوب خورموج و دامنهٔ خاوری کوه مند. جلگه و معتدل و مالاریائی با ۴۷۲ سکنه. آب آن از چاه. محصول آنجا غلات و خرما. شغل اهالی زراعت. راه آن مالرو است.‍ (فرهنگ جغرافیایی ایران ج.7، ﺣﺴﻨﻌلی ﺭﺯﻡﺁﺭﺍ، ﺗﻬﺮﺍﻥ، ﺩﺍﻳﺮﻩ ﺟﻐﺮﺍﻓﻴﺎیی ﺳﺘﺎﺩ ﺍﺭﺗﺶ، .١٣١ - .١٣٢).

طُوی دراز، دهی است به سه فرسنگی مغرب کاکی، و طُوی به معنی چاه است. (فارسنامه ناصری).

منابع زیرزمینی:

براساس اطلاعات داده شده کوه مند که طوی دراز پای آن قرار دارد مرکز نفت سنگین ایران است که امروزه به عنوان پارس شمالی معروف است. اولین چاه حفاری شده از این دست در حدود 80 سال پیش درست در کوه طوی دراز که به نفت سنگین ختم شده قرار دارد. و درب آن پلمب شده است . این عملیات بصورت متناوب تا 32 سال پیش قبلا از بروز انقلاب ادامه داشت که پس از پیروزی انقلاب و خروج شرکت های خارجی تعطیل شد. در این 32 سال پس از انقلاب نیروهایی مشغول کار بوده اند که تنها مشغول زیر سازی راههای ترانزیتی بوده اند.امروزه زمزمه ای برای فعالیت مجدد آن تحت پوشش پارس شمالی در اذهان پیچیده است. البته اگر تحریم های غرب اجازه حضور شرکت های خارجی بدهد.